۱۰ کالای پرسود و پرفروش برای صادرات به عراق در سال ۱۴۰۴
مقدمه: چرا صادرات به عراق در سال ۱۴۰۴ هنوز هم یک فرصت طلایی است؟
عراق، با جمعیت بیش از ۴۵ میلیون نفر و اقتصاد در حال بازسازی پس از دههها جنگ و تحریم، یکی از نزدیکترین و پرسودترین بازارهای صادراتی برای ایران است. بر اساس آمار گمرک ایران (irica.ir)، ارزش صادرات به عراق (غیر نفتی) در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) به بیش از ۱۰.۲۸ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۱۵.۵ درصد رشد داشت. برای سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵)، پیشبینیها از سوی Trading Economics و Trade Map نشاندهنده رشدی تا ۱۲ میلیارد دلار است، با تمرکز بر محصولات کشاورزی، ساختمانی، و پتروشیمی. این رشد به دلیل عوامل زیر است:
- نزدیکی جغرافیایی و حمل آسان: بیش از ۹۹ درصد صادرات از طریق مرزهای زمینی (مانند مهران، شلمچه، پرویزخان، و باشماق) انجام میشود، که هزینه حمل را به کمتر از ۱۰ درصد ارزش کالا کاهش میدهد. در مقایسه با صادرات به اروپا یا آسیای شرقی، زمان تحویل فقط ۱-۳ روز است.
- نیازهای بازار عراق: عراق با پروژههای بازسازی (مانند ساخت ۱ میلیون واحد مسکونی تا ۲۰۲۶) و وابستگی به واردات مواد غذایی (۸۰ درصد نیاز غذایی از خارج تأمین میشود)، بازاری ایدهآل است. طبق گزارش OEC World، ایران ۱۶.۵ درصد از واردات عراق را تأمین میکند، جلوتر از ترکیه (۱۵ درصد) و چین (۱۲ درصد).
- مزایای اقتصادی برای ایران: پرداخت اغلب به صورت ریالی یا دینار نقدی در مرز است، که مشکلات تحریمهای بانکی را دور میزند. همچنین، صادرات به عراق ارزآوری مستقیم دارد و بیش از ۱۰۰ هزار شغل در ایران ایجاد کرده است.
- روندهای ۱۴۰۴: در پنج ماهه اول ۱۴۰۴، صادرات غیرگازی ایران به عراق با رشد ۱۲ درصدی به ۲.۷ میلیارد دلار رسید، اما کل صادرات با کاهش ۱۸ درصدی مواجه بود (به دلیل نوسانات ارزی و تعرفههای جدید عراق). کالاهای مصرفی (۵۳ درصد) و واسطهای (۴۲ درصد) بیشترین سهم را دارند. همچنین، صادرات قطعات فولادی با رشد ۴۹۲ درصدی به ۴۱ میلیون دلار رسید.
- چالشهای احتمالی: تعرفههای جدید عراق (مانند افزایش ۳۰ درصدی روی سیمان پاکتی) و رقابت با ترکیه و چین. اما با توافقهای دوجانبه (مانند معافیت تعرفه برای برخی کالاها در کردستان عراق)، فرصتها بیشتر است.
در این مقاله، بر اساس دادههای واقعی گمرک، تجربیات صادرکنندگان (از X و فرومهای تجاری)، و تحلیلهای اقتصادی، ۱۰ کالای پرسود را بررسی میکنیم. تمرکز روی کالاهایی با حاشیه سود بالای ۴۰ درصد، تقاضای پایدار، و ریسک پایین است. هر بخش شامل آمار، قیمتها، مرزها، چالشها، و نکات عملی است.

بازار عراق در یک نگاه: نیازها، فرصتها و ریسکها
عراق با GDP بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار در ۲۰۲۵، بازاری روبهرشد است. نیازهای اصلی:
- ساختمانی: بازسازی پس از داعش و پروژههای مسکن (تقاضای سالانه ۵ میلیون تن سیمان).
- غذایی: وابستگی ۷۰ درصدی به واردات (میوه، لبنیات، تنقلات).
- پتروشیمی: برای صنایع پلاستیک و لولهکشی.
- فلزی: برای ساختوساز و خودرو.
ریسکها: نوسانات سیاسی (مانند تنشهای کردستان)، تغییرات تعرفه (۱۵-۳۰ درصد برای اکثر کالاها)، و رقابت خارجی. اما با استفاده از مرزهای امن مانند مهران (۸۸۶ میلیون دلار صادرات در ۲۰۲۵)، ریسک پایین میآید.
۱۰ کالای پرسود برای صادرات به عراق در ۱۴۰۴
بر اساس آمار Trade Map و گمرک ایران، این کالاها بیش از ۷۰ درصد صادرات غیرنفتی را تشکیل میدهند. سودها بر اساس تجربیات واقعی (از پستهای X مانند “صادرات به عراق سود کالاها”) محاسبه شده.
۱. مصالح ساختمانی (سیمان، گچ، کلینکر، کاشی و سرامیک)
این دسته با ارزش ۱.۵ میلیارد دلار در ۱۴۰۳، پررونقترین است.
- آمار و تقاضا: عراق سالانه ۲۰ میلیون تن سیمان نیاز دارد؛ ایران ۵ میلیون تن صادر میکند. در ۱۴۰۴، با پروژههای مسکن، رشد ۲۰ درصدی پیشبینی میشود.
- قیمت و سود: سیمان خاکستری فله: خرید ایران ۱۱۰۰-۱۳۰۰ تومان/کیلو → فروش بغداد ۲۲۰۰-۲۶۰۰ تومان (سود ۱۰۰%). کاشی پرسلان یزد: متری ۳۲۰-۳۸۰ هزار → فروش ۵۵۰-۶۵۰ هزار (سود ۷۰%).
- مرزها و حمل: مهران و شلمچه (کمترین هزینه حمل: ۵۰۰ هزار تومان/تن).
- چالشها: تعرفه جدید ۳۰% روی سیمان پاکتی؛ راهکار: صادرات فله.
- نکات عملی: گواهی استاندارد عراقی (IQMS) ضروری. مثال واقعی: صادرکنندهای در X نوشت: “سیمان فله به مهران: سود ۵۰ میلیون تومانی در هر تریلی!”
- آینده: تا ۲۰۲۷، تقاضا دوبرابر میشود.
۲. میلگرد و محصولات فولادی (آهن، تیرآهن، ورق)
ارزش صادرات ۱.۲۶ میلیارد دلار در ۲۰۲۲، با رشد ۴۹۲% در قطعات فولادی ۱۴۰۴.
- آمار: ایران ۱.۵ میلیون تن میلگرد به عراق صادر میکند؛ تقاضا برای پروژههای ۱ میلیون واحد مسکونی.
- قیمت و سود: میلگرد آجدار ۱۴-۲۵: کارخانه ایران ۲۲-۲۴ هزار تومان/کیلو → فروش سلیمانیه ۳۴-۳۸ هزار (سود ۶۰%).
- مرزها: باشماق و پرویزخان (کردستان: معافیت تعرفه ۱۰%).
- چالشها: رقابت با ترکیه؛ راهکار: کیفیت بالا و قیمت رقابتی.
- نکات: بیمه CMR ضروری. مثال: “میلگرد کوثر به اربیل: بازگشت سرمایه ۳۰ روزه.”
- آینده: رشد ۲۵% با پروژههای زیرساختی.
۳. رب گوجهفرنگی، کنسرو و تنقلات (چیپس، پفک، لواشک)
سود بالا به دلیل تقاضای مصرفی (۵۳% صادرات).
- آمار: ۲۷۳ میلیون دلار لبنیات و مواد غذایی در ۱۴۰۳.
- قیمت و سود: رب ۸۰۰ گرمی: ۴۸-۵۵ هزار → ۱۱۰-۱۳۵ هزار (سود ۱۵۰%).
- مرزها: مهران (فروش نقدی).
- چالشها: مجوز بهداشتی؛ راهکار: استاندارد IFS.
- نکات: برندهای ایرانی محبوب. مثال: “رب به بصره: ۲۰۰% سود در رمضان.”
- آینده: رشد با تورم غذایی عراق.
۴. خرما (مضافتی، زاهدی، پیارم)
فصلی اما پرسود، با تقاضا در ایام مذهبی.
- آمار: بیش از ۱۰۰ هزار تن در ۱۴۰۳.
- قیمت و سود: مضافتی: ۶۵-۸۵ هزار → ۱۸۰-۲۵۰ هزار (سود ۳۰۰%).
- مرزها: مهران و چذابه.
- چالشها: فاسد شدن؛ راهکار: کانتینر سرد.
- نکات: گواهی ارگانیک سود را افزایش میدهد.
- آینده: ثابت با تقاضای مذهبی.
۵. میوه و صیفیجات تازه (هندوانه، گوجه، سیبزمینی، پیاز)
ارزش ۱ میلیارد دلار سیبزمینی و میوه در ۲۰۲۴.
- آمار: هندوانه ۲ میلیون تن سالانه.
- قیمت و سود: هندوانه: تن ۲۷-۳۲ میلیون → ۷۵-۹۰ میلیون (سود ۳۵۰%).
- مرزها: شلمچه.
- چالشها: فصل کوتاه؛ راهکار: قرارداد فصلی.
- نکات: یخچالی ۹۱۱.
- آینده: رشد ۱۵% با کمبود آب عراق.

۶. محصولات لبنی (پنیر، کره، شیرخشک)
۶۶۰ هزار تن در ۲۰۲۴، بیش از نیمی به عراق.
- آمار: ۱.۰۵۹ میلیارد دلار.
- قیمت و سود: پنیر UF: ۱۲۰-۱۴۰ هزار → ۲۶۰-۳۲۰ هزار (سود ۱۲۰%).
- مرزها: مهران.
- چالشها: سردخانه؛ راهکار: زنجیره سرد.
- نکات: برند تبریز محبوب.
- آینده: رشد با تقاضای بستنی.

۷. لوله و اتصالات پلیمری و PVC
۵۵۷ میلیون دلار پلاستیک.
- آمار: تقاضای لوله برای آبرسانی.
- قیمت و سود: پلیاتیلن: متری ۴۰-۳۵۰ هزار → ۷۵۰ هزار (سود ۹۰%).
- مرزها: پرویزخان.
- چالشها: استاندارد؛ راهکار: ISO.
- نکات: برای پروژههای دولتی.
- آینده: رشد ۲۰%.
۸. سنگ ساختمانی (تراورتن، مرمریت، گرانیت)
۲۶۰ میلیون دلار معدنی.
- آمار: تقاضای حرمها.
- قیمت و سود: تراورتن: متری ۳۸۰-۴۵۰ هزار → ۱.۲ میلیون (سود ۲۰۰%).
- مرزها: مهران.
- چالشها: حمل سنگین؛ راهکار: تریلی.
- نکات: معدن حاجیآباد.
- آینده: ادامه تا ۲۰۲۷.

۹. محصولات پلاستیکی و یکبار مصرف (ظرف، سفره، نایلون)
سود بالا برای تازهکاران.
- آمار: ۵۵۷ میلیون دلار.
- قیمت و سود: سفره ۵۰ متری: ۳۸-۴۵ هزار → ۹۰-۱۱۰ هزار (سود ۱۴۰%).
- مرزها: پرویزخان.
- چالشها: رقابت چین؛ راهکار: کیفیت.
- نکات: فروش نقدی.
- آینده: پایدار.

۱۰. قیر (۶۰/۷۰ و پلیمری)
ارزش ۷۹۵ میلیون دلار گاز و قیر.
- آمار: جادهسازی عراق.
- قیمت و سود: بشکه: تنی ۱۹-۲۲ میلیون → ۳۲-۳۸ میلیون (سود ۸۰%).
- مرزها: شلمچه.
- چالشها: تحریم؛ راهکار: صادرات غیررسمی.
- نکات: پاسارگاد.
- آینده: ادامه تا ۲۰۲۶.
جدول مقایسه سود، ریسک و بازگشت سرمایه (۱۴۰۴)
| رتبه | کالا | ارزش صادرات (میلیون دلار) | سود خالص (%) | ریسک | بازگشت سرمایه (روز) | بهترین مرز |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | خرما | ۱۵۰+ | ۱۰۰-۳۰۰ | کم | ۲۰-۴۰ | مهران |
| ۲ | رب و تنقلات | ۲۷۳ | ۸۰-۱۵۰ | کم | ۱۵-۳۰ | مهران |
| ۳ | میوه و صیفی | ۱۰۰۰+ | ۱۰۰-۳۵۰ | متوسط | ۷-۲۰ | شلمچه |
| ۴ | کاشی و سرامیک | ۵۰۰+ | ۶۰-۱۰۰ | کم | ۳۰-۶۰ | شلمچه |
| ۵ | سیمان فله | ۱۵۰۰+ | ۵۰-۷۰ | خیلی کم | ۲۰-۴۵ | مهران |
| ۶ | میلگرد | ۱۲۶۰ | ۳۵-۶۰ | کم | ۳۰-۵۰ | باشماق |
| ۷ | سنگ تراورتن | ۲۶۰ | ۸۰-۲۰۰ | کم | ۴۰-۷۰ | مهران |
| ۸ | ظروف یکبار مصرف | ۵۵۷ | ۷۰-۱۴۰ | خیلی کم | ۱۰-۲۵ | پرویزخان |
| ۹ | پنیر و لبنیات | ۱۰۵۹ | ۶۰-۱۲۰ | کم | ۲۰-۴۰ | مهران |
| ۱۰ | قیر | ۷۹۵ | ۴۰-۸۰ | کم | ۳۰-۶۰ | شلمچه |
ریسکها و مدیریت آنها در صادرات به عراق
- ریسک سیاسی: تنشهای مرزی؛ راهکار: بیمه سیاسی و تنوع مرزها.
- ریسک ارزی: نوسان دینار؛ راهکار: فروش ریالی.
- ریسک قانونی: تعرفهها؛ راهکار: چک قوانین irica.ir روزانه.
- ریسک حمل: سرقت؛ راهکار: شرکتهای معتبر مانند باربری مهران.
چکلیست کامل برای شروع صادرات به عراق (برای تازهکاران)
۱. ثبت شرکت یا کارت بازرگانی (از اتاق بازرگانی).
۲. انتخاب کالا و تأمینکننده (بازدید کارخانه).
۳. دریافت مجوزها: گواهی مبدأ، استاندارد، بهداشت.
۴. انتخاب مرز و حمل (هزینه: ۵۰۰-۲۰۰۰ هزار/تن).
۵. بازاریابی: نمایشگاه بغداد یا X برای مشترییابی.
۶. فروش و پرداخت: نقدی یا LC.
۷. پیگیری: سامانه جامع تجارت.

آینده بازار صادرات به عراق تا ۱۴۰۷ (۲۰۲۸)
با توافقهای جدید (مانند صادرات مجدد از عراق به ایران بدون سود)، بازار تا ۱۵ میلیارد دلار رشد میکند. تمرکز روی کالاهای سبز (ارگانیک) و فناوری (لوازم خانگی هوشمند).
نتیجهگیری: شروع کنید، اما هوشمندانه
صادرات به عراق در ۱۴۰۴ فرصتی استثنایی است با سود متوسط ۸۰%. اگر سرمایه کم دارید، از تنقلات شروع کنید؛ اگر زیاد، مصالح. تجربیات نشان میدهد موفقیت در تنوع و روابط است. برای مشاوره رایگان، و یا اقدام برای صادرات میتوانید این فرم را تکمیل کنید تا مشاوران باکرن اکسیم در اسرع وقت با شما تماس بگیرند
